Πόσα likes πιάνει ο ανθρώπινος πόνος;


 


Παρατηρώντας τον πόνο των άλλων». Είναι ο τίτλος ενός από τα πλέον ιστορικά δοκίμια της Σούζαν Σόνταγκ για το πώς καταγράφουμε στην κάμερα τις πιο σκληρές εικόνες της επικαιρότητας. Εικόνες ανθρώπινου πόνου, καταστροφής και πολέμου. Δεν χρειάζεται όμως να εμβαθύνει κανείς σε θεωρητικά κείμενα για να καταλάβει τη δύναμη που ασκούν πάνω μας οι φωτογραφικές ή βιντεοσκοπημένες όψεις της πιο φριχτής πλευράς της πραγματικότητας.

Το ζήσαμε και το ζούμε όλοι μας εδώ και δέκα μέρες. Αρκεί η ολιγόλεπτη, πόσο μάλλον η πολύωρη έκθεση στα δελτία ειδήσεων για τις φονικές πυρκαγιές, σε έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ ή ακόμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στους «τοίχους» των φίλων μας στο Facebook και στα «τιτιβίσματα» στο twitter, για να πάρει κανείς μεγάλες ή υπερβολικές δόσεις τρόμου.
Και αν η ακριβής καταγραφή της πιο σκληρής ειδησεογραφίας, χωρίς όμως κιτρινισμό και εκμετάλλευση, είναι ζήτημα δεοντολογίας, ποιος κρατάει ισορροπίες όταν οι ίδιοι είμαστε ρεπόρτερ του ίδιου μας του εαυτού;
Ηδη κάνει τον «γύρο του διαδικτύου», όπως συνηθίζεται να γράφουμε, το τελευταίο βίντεο που πόσταρε στο facebook ένας από τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στην πυρκαγιά στο Μάτι. Ακόμα και όσοι αντιστέκονται στον πειρασμό να πατήσουν «κλικ» στο «βίντεο που ανέβασε λίγο πριν το τέλος του» ο αρχικά αγνοούμενος άντρας, που ταυτοποιήθηκε ως νεκρός, το έχουν δει έστω και κλεφτά.
«“Καπνοί γύρω γύρω, ελικόπτερα πετάνε, σειρήνες, στάχτες σαν χιόνι” ήταν τα τελευταία λόγια του άτυχου άνδρα», διαβάζουμε σε μία από τις χιλιάδες αναδημοσιεύσεις των τελευταίων ημερών.
Φρίκη και αντιδράσεις
Και αν η καταγραφή της πυρκαγιάς από έναν αυτόπτη μάρτυρα που κυριολεκτικά «μαρτύρησε» αφήνοντας την τελευταία του πνοή έχει αυταξία ντοκουμέντου, δεν συμβαίνει το ίδιο με τις φρικιαστικές φωτογραφίες που «ποστάρονται» με τον πόνο, τα βάσανα, τον θάνατο των άλλων.
Ηδη έχουν ξεσπάσει οι πρώτες αντιδράσεις, πάλι από χρήστες των social media. Και δεν είναι καθόλου ευγενικές:
«Μαλάκες μην δημοσιεύετε τις φωτογραφίες με τα απανθρακωμένα πτώματα! Μπαίνουν και παιδιά σε twitter και Facebook κάφροι» γράφει χρήστης του twitter σε ανάρτηση με τη λέξη-κλειδί #Πυρκαγιά.
«Είδα σελφι στα καμμένα. Τώρα είδα και φώτο των απανθρακωμενων θυμάτων. Επόμενο στάδιο σελφι με τα πτώματα. Αντε και εις ανώτερα ΜΑΛΑΚΕΣ», σχολιάζει μια άλλη. «Σταματήστε να ποσταρετε τα καμμένα παιδια. μας αρρωστησατε! Δεν σκέφτεστε τους γονείς που χάσανε τα παιδια τους, όταν βλέπουν αυτές τις εικόνες πως θα νιώθουν; Ανθρωποφάγοι καταντησατε», γράφει ένας τρίτος.
Ας επιστρέψουμε για τελευταία φορά στη Σόνταγκ: «Η αλήθεια είναι πως υπάρχουν πολλές χρήσεις στις αμέτρητες ευκαιρίες που παρέχει η σύγχρονη ζωή για να παρατηρεί κανείς -από απόσταση, με ενδιάμεσο τη φωτογραφία- τον πόνο των άλλων. Οι φωτογραφίες κάποιας αγριότητας μπορεί να δώσουν λαβή για εντελώς αντίθετες αντιδράσεις. Κραυγή για ειρήνη. Κραυγή για εκδίκηση. Ή απλώς η αμήχανη συνειδητοποίηση, ανατροφοδοτημένη ανελλιπώς από τη φωτογραφική πληροφόρηση, ότι “συμβαίνουν φοβερά πράγματα”».
Κι αν η φωτογραφία του πόνου, του δικού μας ή των άλλων, είναι η ωμή συνειδητοποίηση του «φοβερού», τι είναι άραγε η συνεχής 24ωρη αναπαραγωγή του, με ασύρματο ίντερνετ, με έξυπνα κινητά τηλέφωνα και σύνδεση 3G, με ταμπλέτες, οθόνες, ακόμα και κάμερες που φοράμε στο κεφάλι;


 Αφροδίτη Τζιαντζή

efsyn.gr/

0 σχόλια:

Ολα τα σχόλια ελέγχονται πριν δημοσιευτούν.